De Europese registratie is een populaire methode om je merk in de 27 lidstaten van de Europese Unie te beschermen.

Wat de meeste mensen niet weten is dat een dergelijke merkbescherming niet alleen zich uitstrekt tot landen in Europa. Frankrijk heeft bijvoorbeeld nog een aantal overzeese gebieden zoals Frans Guyana, Reunion, Martinique en Guadeloupe.  In deze landen geldt de bescherming van een Europees merk ook. Zonder het te weten hebben Europese merkhouders hun merken dus ook in delen van Zuid-Amerika en Afrika beschermd!

Politiek incorrecte merken en benamingen zijn van alle tijden. Recentelijk werd de term negerzoen verbannen en ook bewoordingen als moorkoppen en jodenkoeken (hoewel die laatste niets te maken heeft met Joden) staan onder de druk.

Bij merken is het niet anders. Een merk als Schwarzkop doet een beetje vreemd aan; het merk Paki werd als beledigend gezien door het Europese merkenbureau en de inschrijving werd geweigerd (een Paki is een negatieve Engelse verwijzing naar Pakistani).

In Amerika is eenzelfde discussie ontstaan. Daar is een wetsvoorstel ingediend waarin de Merkenwet wordt uitgebreid met een lijst van beledigende indianentermen die niet als merk mogen worden geregistreerd. Een daarvan is redskin. Een paar mensen hebben de aanpassing van de wet niet afgewacht en hebben een nietigheidszaak aangespannen tegen de merkregistraties van de Washington Redskins, een bekende American footballclub. De eigenaar reageert vastberaden: hij zal nooit de naam wijzigen.

Ophef in Duitsland: een rechts-populistische organisatie heeft het merk Wir Sind Das Volk gedeponeerd als woord- en beeldmerk.

De slogan is ontstaan in Leipzig. Deze stad werd in het najaar van 1989 het nationale symbool van verzet tegen het communistische regime. Demonstraties werden met de dag door meer mensen bijgewoond en het protest werd overgenomen in de rest van de DDR. De betoging op 9 oktober 1989 werd bijgewoond door 70 000 mensen die Wir Sinds Das Volk scandeerden.

Deze twee merken zijn al in 2011 gedeponeerd (en in januari 2013 geregistreerd) maar krijgen nu de volle aandacht nadat bekend is geworden dat er een rechtse partij achter, aanhangers van het Derde Rijk en nog meer van dit soort onzin. Pijnlijk is dat het Duitse merkenbureau recentelijk een merk Wir Sind Das Volk (defensief gedeponeerd door de stad Leipzig) heeft vervallen verklaard aangezien dit merk niet voor producten en diensten is gedeponeerd.

In Alabama dreigt een ruzie tussen twee olifanten. Niet zo maar olifanten, maar olifanten die bestaan uit een soort patroon (houndstooth genaamd). Een rechtszaak is inmiddels gestart.

De linkerolifant is het beeldmerk van kledingfabrikant GameDawg. Dit beeldmerk is ingeschreven in het Federale merkregister in de Verenigde Staten. GameDawg claimt ook merkrechten die door langdurig gebruik zijn opgebouwd.

De rechterolifant is van Original Houndstooth. Dit bedrijf reageerde niet op een sommatiebrief van GameDawg en zal zich nu voor een rechter moeten verweren.

Ervan uitgaande dat deze logo’s niet geheel gebruikelijk zijn in de markt (wij hebben nog nooit gehoord van houndstooth) zal een rechter waarschijnlijk de beeldmerken vinden overeenstemmen. Het feit dat het olifanten zijn en beide olifanten bestaan uit een vergelijkbaar motief maakt dat de beeldmerken lijken, naar onze mening. Nu nog het oordeel van de rechter.

Twee jaar geleden schreven wij een blog over de merkrechten op Anne Frank. De strijd om dit merk tussen de Anne Frank Stichting, de stichting die het achterhuis en het museum beheert en het Anne Frank-Fonds in Zwitserland, het Fonds dat het dagboek beheert staat weer vollop in het nieuws vanwege de rechtszaak die gaande is.

Caspar van Woensel suggereert in een artikel op BNR dat er nu veel onduidelijkheid is over welke namen nu wel en niet mogen. Hij pleit voor een lijst van symbolen op gebied van cultureel erfgoed, nationale symbolen en religieuze symbolen. Deze lijst met symbolen die niet als merk mogen worden geclaimd zou samen met “het publiek” moeten worden opgesteld en uiteindelijk zou een club van wijzen er invulling aan moeten geven.

Op zich een aardig idee, want bij sommige namen zou je gewoonweg niet willen dat iemand het eigendom claimt (bijvoorbeeld de Elstedentocht). En ook voor de merkhouder verschaft dit duidelijkheid, zo liep Disney tegen een merkenblunder op toen zij het merk Dia de los Muertos probeerde te claimen en na protest hier weer vanaf zag.  De vraag of religieuze symbolen geclaimd kunnen worden kwam ook aan de orde in het verweer van Onel trademarks tegen de weigering van het merk Allah.

Wel zien wij moeilijkheden voor de toepassing in de praktijk, sommige mensen vinden het al bijvoorbeeld vreemd dat kleuren of bestaande woorden kunnen worden geclaimd. Waar legt “het publiek” de grens? En  wie bepaalt uiteindelijk wat er op die lijst komt? Bovendien zijn dit soort namen heel erg tijdgevoelig en kunnen sommige namen over een tijdje misschien weer wel een prima merk zijn. Een juridisch wirwar van nog meer regels en uitzonderingen ligt op de loer, niet bepaald een wenselijk beeld.

Hebben wij iets gemist? Wordt het merkenrecht opgeheven? Welnee!

Op de pagina van de Kamer van Koophandel staat goedbedoelde informatie over het merkenrecht. Deze informatie is voor een groot deel juist, maar laat wel zien (hetgeen wij ook al vaker merken) dat adviezen van de Kamer van Koophandel niet altijd 100% juridisch waterdicht zijn. Zo worden onze klanten af en toe handelsnamen afgeraden door de KVK waar er geen vuiltje aan de lucht is.

In dit artikel spreekt de KVK over een merkenrecht, iemand die een merk registreert verkrijgt een merkrecht, geen merkenrecht. Het merkenrecht is het recht dat over merken gaat.

Een merkrecht kan, zoals de KVK zegt, vervallen indien dit merk niet rechtsgeldig gebruikt wordt. Maar dan: “Als het merkenrecht is vervallen, kunt u proberen het recht te herstellen met een beroep op de wet.” Dat is niet juist, het recht op een gebruiksplichtig merk dat in de afgelopen vijf jaren niet is gebruikt herstelt vanaf het moment dat dit merk weer opnieuw gebruikt wordt. Proberen, een beroep op de wet etc. is dus niet aan de orde, het gebeurt automatisch.

Een merkrecht kan ook vervallen wanneer het een soortnaam is geworden. “Zoiets is gebeurd bij “jeep” en “walkman”. ” Voor zover wij weten zijn dit nog gewoon geldige merken. Een belangrijke voorwaarde voor het verval tot soortnaam is namelijk dat dit door toedoen en nalaten van de merkhouder is gebeurd. Je kan verwachten dat de eigenaren DaimlerChrysler en Sony extra snel zullen optreden tegen onjuist gebruik van hun merken.

Dia de los Muertos, de dag van de doden, is een nationale herdenkingsdag in Mexico. Op deze dag worden de doden geëerd. Vaak gaan mensen naar de graven en maken deze schoon. Vervolgens wordt er eten en drinken neergelegd waarna dit door de aanwezigen wordt opgegeten.

Het is ook de titel van een nieuwe film van Pixar (Disney) over Dia de los Muertos. Nadat bekend werd dat Disney ook het merk heeft gedeponeerd rees een storm van kritiek: een heilige dag en traditie zoals deze zou niet onderwerp moeten zijn van een merkrecht (eigendom van 1 bedrijf). Er werd zelfs een online petitie gestart die binnen enkele dagen 19.000 maal werd ondertekend.

Inmiddels heeft Disney laten weten dat zij het merk hebben ingetrokken omdat zij de naam van de film hebben veranderd.